Zdrowie znajduje się w jelitach

jelita

Często możemy spotkać się z opinią, że jelita to drugi mózg człowieka. Z reguły nie traktujemy tego poważnie, sądząc, że jest to rodzaj efektownej przenośni, która ma jedynie zwrócić naszą uwagę. Ale czy słusznie? Okazuje się, że warto tę opinię potraktować poważnie, gdyż nie jest jedynie chwytliwym sloganem, ale znajduje oparcie w naukowych faktach. W naszych jelitach obecne są rozmaite mikroorganizmy (bakterie, wirusy, eukariota, archeowce) zwane mikrobiotą jelitową. Mikrobiota pełni trzy zasadnicze funkcje: metaboliczną, odpornościową oraz troficzną. Jej skład ustala się w pierwszych latach naszego życia. Decydującą rolę odgrywają tu takie czynniki jak: karmienie małego dziecka, farmakoterapia, dieta, a także choroby i stany zapalne.

Na czym polega rola metaboliczna mikrobioty?

Przede wszystkim na rozkładaniu na czynniki pierwsze niestrawionego pokarmu w procesie fermentacji. Tą drogą powstają tzw. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które są pożywką dla komórek nabłonka jelitowego. Ponadto bakterie jelitowe wspomagają także wytwarzanie tzw. mucyn, które wyściełają ten nabłonek i powstrzymują przedostanie się toksyn oraz niepożądanych drobnoustrojów poza układ pokarmowy. Oznacza to, że mikrobiota pełni ważną funkcję immunologiczną. Od tego, jakie bakterie zamieszkują nasze jelita, zależy też stopień zdolności do przyswajania witaminy K oraz witamin z grupy B. Tak więc, utrzymanie trwałej i nieprzepuszczalnej struktury jelit wpływa dobroczynnie na przyswajalność składników pokarmowych z pożywienia, a także zapobiega przedostawaniu się niepożądanych toksyn i drobnoustrojów.

Co jednak mają wspólnego jelita z naszym mózgiem?

W naszym ciele działa połączenie nerwowe między układem pokarmowym a układem nerwowym zwane osią jelitowo-mózgową, na którą składają się: nerw błędny, włókna zazwojowe Meissnera i Auerbacha, za pomocą których ma miejsce komunikacja impulsowa między mózgiem a jelitami (oraz trzustką i wątrobą). Kluczowym elementem tego pasa komunikacyjnego jest mikrobiota. Co więcej, skład naszej mikroflory jelitowej wpływa na poziom aktywności mózgu – reguluje reakcje na czynniki zewnętrzne takie jak stres, a także na kontrolę emocji i zdolności poznawczych. Mówiąc prościej, istnieje związek między mikrobiotą jelitową a sferą emocjonalno-psychiczną człowieka. Znajdujące się w naszych jelitach drobnoustroje wydzielają liczne substancje neuroaktywne wpływające na działanie mózgowia, w tym na obszary odpowiedzialne za emocje i reakcje obronne. Nie jest to jednak relacja jednostronna. Jelita komunikują się z mózgiem dwutorowo. Z jednej strony skład mikroflory wpływa na funkcjonowanie mózgu, z drugiej – stan psychiczny człowieka ma wpływ na jakość i ilość organizmów zasiedlających jelita. Dlatego na przykład długotrwały stres działa destrukcyjnie na bakterie probiotyczne wchodzące w skład mikrobioty.

W jaki sposób mikroflora jelitowa może wpływać na nasze emocje?Enter heading here...

Jak wiemy dla dobrego samopoczucia i ogólnego dobrostanu organizmu kluczowe znaczenie ma serotonina – całkiem zasadnie nazywana hormonem szczęścia. Serotonina reguluje istotne procesy w naszym organizmie: apetyt, sen, potrzeby seksualne oraz samopoczucie. Skąd się bierze? Głównym jej źródłem są m.in. właśnie jelita, a dokładniej ich błona śluzowa. Komórki znajdujące się w jelicie produkują 80 proc. serotoniny, która znajduje się w naszym organizmie. Jeśli zależy nam na zachowaniu ogólnego zdrowia i dobrego samopoczucia ważne jest utrzymywanie stężenia serotoniny na właściwym poziomie. Jej niedostatek powoduje obniżony nastrój, rozdrażnienie i bezsenność, co w dużej mierze jest konsekwencją niewłaściwej diety i higieny życia. Jeśli są one jednak odpowiednie, możemy serotoninę utrzymać na optymalnym poziomie, a przez to poprawić samopoczucie oraz codzienne funkcjonowanie. W jaki sposób możemy wpływać na skład flory jelitowej, by zapewnić jej optymalne funkcjonowanie? Odpowiedź brzmi: dwojako. Po pierwsze, możemy zmodyfikować odpowiednio dietę. Po drugie, przyjmować preparaty probiotyczne, czyli żywe komórki bakteryjne korzystnie wpływające na nasze zdrowie. Dzięki nim możliwe jest przywrócenie równowagi i odpowiedniego zróżnicowania mikrobioty jelitowej. Aby spełniały swoją rolę, probiotyki powinny zawierać żywe szczepy bakterii, liczne, o wysokiej aktywności i odpowiednio dobrane. Dotychczasowe badania kliniczne z wykorzystaniem konkretnych szczepów bakterii dowiodły, że po 21 dniach spożywania produktów zawierających szczep Lactobacillus casei Shirota u 124 osób poprawił się nastrój. Po 8 tygodniach doszło do zredukowania intensywności agresywnych zachowań u osób cierpiących na przewlekłe zmęczenie. W przypadku szczepu Lactobacillus helveticus CM4 znajdującego się w zsiadłym mleku po 3 tygodniach suplementowania poprawiła się jakość snu oraz zredukowała liczba wybudzeń u osób w podeszłym wieku. Natomiast po miesiącu przyjmowania szczepów Lactobacillus helveticus R0052 i Bifidobacterium longum R0175 u badanych zaobserwowano zmniejszenie poziomu odpowiedzialnego za stres kortyzolu we krwi, mniejszą skłonność do zachowań depresyjnych, jak również agresji. Ogólnie rzecz biorąc dotychczasowe badania z użyciem różnych bakterii pozytywnie wpływających na florę jelitową człowieka dowiodły, że stosowanie probiotyków ma wpływ na zachowanie, odczuwanie i reakcje, a efekty ich korzystnego oddziaływania można dostrzec już po kilku tygodniach. Wniosek z tego taki, że najlepszym sposobem utrzymania jelit w dobrej kondycji jest wspomaganie ich działania przy pomocy skutecznych i pełnowartościowych produktów zawierających odpowiednio wyselekcjonowane szczepy bakterii. Co więcej, dbając o jelita, troszczymy się nie tylko o zdrowie naszego organizmu, ale również, a może przede wszystkim, o swoje dobre samopoczucie i kondycję psychiczną.

Rozmowa z Agnieszką Łucjanek – psycholożką, terapeutką, koordynatorką merytoryczną Pozaszkolnej Placówki Specjalistycznej SCOLAR. Pracuje w Poradni dla dzieci z Autyzmem i ich Rodz...
3544 Odsłony
Cała prawda o dietetycznym detoksie.Raz na jakiś czas nachodzi nas nieodparta ochota na „odtrucie" lub „oczyszczenie" organizmu z nagromadzonych toksyn. Z reguły w okolicach świąt ...
3022 Odsłony
Gelotolodzy, czyli naukowcy zajmujący się badaniem śmiechu przekonują, że uśmiech na twarzy może podnieść odporność organizmu, skrócić okres rekonwalescencji po chorobie i przedłuż...
2683 Odsłony
​Popularne diety kuszą obietnicą szybkiej utraty zbędnych kilogramów. Czy redukcja masy ciała i efekt jo-jo stanowią nieodłączny duet?W ponad 90 proc. przypadków za otyłość i nadwa...
2622 Odsłony
Na łamach magazynu naukowego „Journal of Personality and Social Psychology" badacze z University of British Columbia poinformowali, że wdychanie naturalnego zapachu partnera może p...
2495 Odsłony
Niskie temperatury na zewnątrz, przesuszone, gorące powietrze we wnętrzach, noszenie czapek oraz kapryśna i wietrzna aura sprawiają, że kondycja włosów po zimie pozostawia wie...
2425 Odsłony
PROGRAM PROWADZONY PRZEZ CENTRALĘ FARMACEUTYCZNĄ CEFARM SA  logotype cefarm